Dworzanin polski

Łukasza Górnickiego (1527-1603) znamy przede wszystkim jako autora „Dworzanina polskiego”, ale był on obdarzony wieloma talentami. Gruntowne wykształcenie, które zawdzięczał Akademii Krakowskiej i studiom prawniczym w Padwie, pozwoliło mu pełnić wiele funkcji na dworze aż czterech królów (był dyrygentem kapeli Zygmunta Starego, a ostatnie traktaty polityczne pisał już za Zygmunta III Wazy). Na wyżyny wspiął się jednak za panowania Zygmunta Augusta. To wtedy został królewskim sekretarzem i bibliotekarzem. Górnicki w Tykocinie kończył pracę nad „Dworzaninem” – polską adaptacją traktatu „Il cortegiano” Bartazara Castiglione. „Dworzanin” jest zwierciadłem, czyli tekstem, który ma na celu przedstawienie czytelnikowi pewnego ideału postępowania. Cztery księgi wypełnione żywymi dialogami i anegdotami przybliżają wzór przykładnego dworzanina i Polaka renesansu.