Krzyżacy
Henryk Sienkiewicz napisał "Krzyżaków „ku pokrzepieniu serc” Polalów, nękanych przez zabór pruski. Powieść miała przynieść nadzieję i wolę walki z okupantem. Utwór ukazywał się w „Tygodniku Ilustrowanym” w latach 1897–1900, a w formie książkowej został wydany się w roku 1900. Książka, ze względu na silną wymowę antyniemiecką, była pierwszą opublikowaną po okresie drugiej wojny światowej. W 1960 r. Aleksander Ford dokonał ekranizacji, która spotkała się z licznym oddźwiękiem, film zgromadził największą w historii polskiej kinematografii widownię, ponad 32 mln widzów.
Głównym wątkiem akcji jest konflikt polsko-krzyżacki, zakończony bitwą pod Grunwaldem w 1410 r. Miejsce akcji powieści to tereny Polski (m.in: Tyniec, Kraków, Bogdaniec, Zgorzelice, Spychów, Płock – dwór księcia Janusza), Prus (Szczytno, Malbork) oraz Żmudzi (okolice Nowego Kowna). Na tle wydarzeń historycznych Sienkiewicz ukazał losy Juranda ze Spychowa, jego córki Danusi, rycerzy – Zbyszka i Maćka z Bogdańca oraz Jagienki. Nie brakuje także sylwetek postaci historycznych – mistrza krzyżackiego, króla Władysława Jagiełły (przedstawionego niezbyt pochlebnie), wielkiego księcia Witolda czy Zawiszy Czarnego. Pisarz korzystał z opracowań historycznych, kronik i wielu innych źródeł.
Na pierwszy plan wysuwa się historia Juranda, który w wyniku napadu Krzyżaków stracił żonę i został trwale okaleczony. Aby ocalić córkę wysyła ją na dwór księcia mazowieckiego. Eskortowaną Danusię poznaje rycerz Zbyszko, który zauroczony jej urodą i wdziękiem, ślubuje dziewczynie rycerską wierność. Gdy młoda kobieta zostaje porwana walczy o jej ocalenie i udaje się do mistrza Konrada von Jungingena z prośbą o pomoc. W tym samym czasie Jurand odnajduje porywaczy, upokorzony i ciężko ranny stara się odzyskać córkę. Niestety Danusia umiera. Książka kończy się zwycięstwem Polaków w bitwie pod Grunwaldem.
W "Krzyżakach" odnajdujemy motyw buntu przeciw wrogowi, motyw miłości tragicznej (Zbyszko i Danusia) ale także spełnionej (Zbyszko i Jagienka), przyjaźni, przemiany wewnętrznej bohaterów oraz postaci wojownika, ojca, władcy. Przede wszystkim jednak na pierwszy plan wysuwają się motywy patriotyczne, które miały pokrzepić Polaków i przywrócić im chęć walki z zaborcami.
Głównym wątkiem akcji jest konflikt polsko-krzyżacki, zakończony bitwą pod Grunwaldem w 1410 r. Miejsce akcji powieści to tereny Polski (m.in: Tyniec, Kraków, Bogdaniec, Zgorzelice, Spychów, Płock – dwór księcia Janusza), Prus (Szczytno, Malbork) oraz Żmudzi (okolice Nowego Kowna). Na tle wydarzeń historycznych Sienkiewicz ukazał losy Juranda ze Spychowa, jego córki Danusi, rycerzy – Zbyszka i Maćka z Bogdańca oraz Jagienki. Nie brakuje także sylwetek postaci historycznych – mistrza krzyżackiego, króla Władysława Jagiełły (przedstawionego niezbyt pochlebnie), wielkiego księcia Witolda czy Zawiszy Czarnego. Pisarz korzystał z opracowań historycznych, kronik i wielu innych źródeł.
Na pierwszy plan wysuwa się historia Juranda, który w wyniku napadu Krzyżaków stracił żonę i został trwale okaleczony. Aby ocalić córkę wysyła ją na dwór księcia mazowieckiego. Eskortowaną Danusię poznaje rycerz Zbyszko, który zauroczony jej urodą i wdziękiem, ślubuje dziewczynie rycerską wierność. Gdy młoda kobieta zostaje porwana walczy o jej ocalenie i udaje się do mistrza Konrada von Jungingena z prośbą o pomoc. W tym samym czasie Jurand odnajduje porywaczy, upokorzony i ciężko ranny stara się odzyskać córkę. Niestety Danusia umiera. Książka kończy się zwycięstwem Polaków w bitwie pod Grunwaldem.
W "Krzyżakach" odnajdujemy motyw buntu przeciw wrogowi, motyw miłości tragicznej (Zbyszko i Danusia) ale także spełnionej (Zbyszko i Jagienka), przyjaźni, przemiany wewnętrznej bohaterów oraz postaci wojownika, ojca, władcy. Przede wszystkim jednak na pierwszy plan wysuwają się motywy patriotyczne, które miały pokrzepić Polaków i przywrócić im chęć walki z zaborcami.
oprac. Katarzyna Maniak
Zobacz galerie zdjęć
Tyniec »Zobacz miejsca
Pola GrunwaldzkieTyniec
Zamek w Malborku
