Janosik

Z pośród wielu ekranizacji legendy o wielkim słowackim zbójniku, w Polsce najpopularniejsza jest wersja z 1974 roku, w reżyserii Jerzego Passendorfera. Początkowo nakręcono 13 odcinkowy serial, następnie powstał także pełnometrażowy film. Fabuła to raczej luźne wariacje na temat legendy o zbójeckim herszcie, który rabował bogatych a pomagał biednym. Według legendy nie stosował przemocy, a raczej spryt i podstęp.

Tak naprawdę Juraj Janosik pochodził z Terchovej, miejscowości znajdującej się obecnie na Słowacji, niedaleko Żyliny. Żył na przełomie XVII i XVIII wieku, w czasach kiedy zbójnictwo w Karpatach było najbardziej rozpowszechnione, z powodu panującej biedy i licznych wojen, przed którymi młodzi wiejscy chłopcy uciekali do lasów, chroniąc się przed przymusową służbą wojskową. Jak łatwo się domyślić, życie prawdziwego Janosika nie było tak barwne jak pokazują to filmy. Jednak, jak powiedział sam reżyser, legendę trzeba traktować z przymrużeniem oka, więc w „Janosiku” nie brakuje dowcipnych dialogów, komediowych scen, brawurowych pościgów, widowiskowych walk z węgierskimi żołnierzami i oczywiście pięknych krajobrazów. Nie wolno też zapomnieć o obsadzie aktorskiej – w roli Janosika niezapomniany Marek Perepeczko, który do końca życia najlepiej został zapamiętany właśnie jako zbójecki herszt. Do historii polskiego kina przeszedł też duet Bogusza Bilewskiego i Witolda Pyrkosza, czyli Kwiczoła i Pyzdry, których cytaty i powiedzonka przedostały się do codziennego języka Polaków.

Zdjęcia do filmu powstawały między innymi w Pieninach, w okolicy Białki, na zamkach w Niedzicy i Pieskowej Skale. Rzadziej dostrzeganym miejscem, gdzie powstawały zdjęcia jest wnętrze kościoła w Dębnie Podhalańskim.
 

oprac. A. Krupnik