Dworek w Rudawie (H. Sienkieiwcz)
W miejscowości Rudawa, położonej 20 km od centrum Krakowa, przy stacji kolejowej znajduje się dzielnica willowa. Pośród pięknych budynków, pochodzących z przełomu XIX i XX w., można odnaleźć Dom z wieżyczką powstały w 1896 r. według projektu Tomasza Prylińskiego.
Willa z wieżyczką, państwa Antoniny i Stanisława Domańskich była wakacyjną siedzibą Henryka Sienkiewicza. Rudawa została wybrana jako miejsce rekonwalescencji pisarza cierpiącego na problemy zdrowotne. Położenie na południu kraju, świeże, polecane przez lekarzy, powietrze, usytuowanie na terenie Galicji cieszącej się swobodami kulturalnymi oraz bliskość Krakowa – wpłynęły na decyzję. Miejscowość była także miejscem spotkań elity – Stanisława Wyspiańskiego, rektora Uniwersytetu Jagiellońskiego Stanisława Smolki, mieszkającego w pobliskich Niegoszowicach i powierniczki pisarza – Jadwigi Janczewskiej. W 1908 r. Sienkiewicz wynajął willę i jak pisał do żony: „Rudawa sprawiła mi wrażenie raczej dodatnie. Okolica jest wesoła. Dom poza dymem i odgłosami kolejowymi. Jest też wkoło i ogródek, tak, że nie można powiedzieć, by brakło cienia.[...] Za linią kolejową, naprzeciw domu, o niespełna kilometr jest las liściasty i czarny. Dom leży na wyniosłości. Przed sobą ma obszerne łąki, a za nimi znów góry i na nich ten las, o którym wspominałem”.
Kolejny raz informował ją, iż dom „jest duży, suchy i dobrze umeblowany, a pokoi licząc jakiś mały, o którym nie było wzmianki, jest jakoby dziewięć. O zapasy nie trudno. Woda na miejscu. W domku stróża duża pralnia, praczka mieszka w Rudawie.[...] Oto pomimo, że dom stoi na wzgórzu i jakoby bardzo suchy, miał za czasów swej młodości (stoi 17 lat) podłogi dane z desek, w których był ukryty grzyb. Ów grzyb zjadł je, po czym na miejsce drewnianych dano kamienne. Wprawdzie mieszkanie jest na lato, wprawdzie wszędzie są dywany, które Babunia widziała – i na koniec pod dywany dałbym jeszcze takie wielkie i grube arkusze bibuły wyrabianej w Zakopanem, którymi tam obijają i ściany[...]”.
Pisarz cieszył się z bliskości Krakowa, martwił tylko brakiem słonych kąpieli, które mu zalecano. Konno zwiedzał Rudawę, Pisary, Dubie. Towarzyszył mu woźnica i właściciel zwierząt Wojciech Tarkowski z pięcioletnim synem Stasiem. Sienkiewicz polubił małego wielbiciela koni, który często przynosił mu świeże, zalecane przez lekarzy, mleko. Podczas jednej z rozmów obiecał chłopcu, że uczyni go sławnym. Staś stał się pierwowzorem bohatera W pustyni i w puszczy, chłopca dzielnego, wytrwałego i honorowego. Na cmentarzu parafialnym znajduje się grób Stanisława, podpisany „Bohater powieści W pustyni i w puszczy Henryka Sienkiewicza”.
Nie wiadomo jak długo noblista przebywał w Rudawie, pozostała jednak pamiątka jego obecności – wpis do księgi parafialnej i przekazywane z ust do ust opowieści.
W pustyni i w puszczy to powieść dla młodzieży opowiadająca historię 14-letniego Polaka Stasia Tarkowskiego i 8-letniej Angielki Nel Rawlison, porwanych w Afryce pod koniec XIX w. Dzieci, samotnie wychowywane przez ojców, biorących udział w budowie Kanału Sueskiego, miały zostać wymienione za zakładników politycznych – Fatmę z dziećmi. Fabuła toczy się wokół podróży przez pustynię, bohaterów dotyka m.in. niezaspokojone pragnienie i głód, choroba Nel, zagrożenie ze strony zwierząt, przyrody i przede wszystkim ludzi. Książka opowiada o ciężkiej walce o przetrwanie, o trudnej afrykańskiej rzeczywistości i realiach pustynnego życia. Ale jest także powieścią o przyjaźni, dorastaniu oraz o dzielnym chłopcu, który uratował powierzoną mu pod opiekę dziewczynkę. Powieść była wydawana w odcinkach w latach 1910–1911 w „Kurierze Warszawskim”, „Dzienniku Poznańskim”, „Słowie Polskim” i „Dzienniku Chicagowskim” w USA. Książkę wydano w 1911 r. w Warszawie.
Henryk Sienkiewicz to jeden z najwybitniejszych pisarzy polskich. Urodził się 5 maja 1846 r. w zubożałej rodzinie szlacheckiej w Woli Okrzeskiej. Dzieciństwo spędził na wsi, obserwując lud, który potem tak wiernie przedstawił w swych dziełach. Wykształcenie odebrał w Warszawie. Szybko rozpoczął działalność literacką, gdy miał 21 lat pisał już pierwsze felietony, krytyki i nowele, które przyniosły mu rozgłos. Po powrocie z podróży po Ameryce osiągnął pełnię talentu. W latach 1883–1888 wydana została Trylogia obejmująca Ogniem i mieczem, Potop i Pana Wołodyjowskiego. Dzieła, pisane „ku pokrzepieniu serc”, odbiły się szerokim echem w społeczeństwie i weszły do kanonu literatury polskiej. Choć przedstawiały odlegle czasy, stały się metaforą walki z zaborcami, niosły nadzieję, podtrzymywały wolę ocalenia narodu.
Kolejne wielkie powieści historyczne, które przyniosły Sienkiewiczowi międzynarodową sławę, to Quo vadis z 1896 r. i Krzyżacy, wydani w 1900 r. 11 lat później powstała powieść dla młodzieży W pustyni i w puszczy. Henryk Sienkiewicz jest laureatem literackiej nagrody Nobla, którą otrzymał w 1905 r. za dzieło Quo vadis. Naród polski także uhonorował pisarza, przyznając mu w 1900 r., majątek Oblęgorek, w którym dziś mieści się Muzeum Sienkiewiczowskie. Ostatnie lata życia pisarz spędził w Szwajcarii, organizując pomoc dla ofiar I wojny światowej. Zmarł 15 listopada 1916 r., jego zwłoki spoczywają w podziemiach Katedry Warszawskiej.
Willa z wieżyczką, państwa Antoniny i Stanisława Domańskich była wakacyjną siedzibą Henryka Sienkiewicza. Rudawa została wybrana jako miejsce rekonwalescencji pisarza cierpiącego na problemy zdrowotne. Położenie na południu kraju, świeże, polecane przez lekarzy, powietrze, usytuowanie na terenie Galicji cieszącej się swobodami kulturalnymi oraz bliskość Krakowa – wpłynęły na decyzję. Miejscowość była także miejscem spotkań elity – Stanisława Wyspiańskiego, rektora Uniwersytetu Jagiellońskiego Stanisława Smolki, mieszkającego w pobliskich Niegoszowicach i powierniczki pisarza – Jadwigi Janczewskiej. W 1908 r. Sienkiewicz wynajął willę i jak pisał do żony: „Rudawa sprawiła mi wrażenie raczej dodatnie. Okolica jest wesoła. Dom poza dymem i odgłosami kolejowymi. Jest też wkoło i ogródek, tak, że nie można powiedzieć, by brakło cienia.[...] Za linią kolejową, naprzeciw domu, o niespełna kilometr jest las liściasty i czarny. Dom leży na wyniosłości. Przed sobą ma obszerne łąki, a za nimi znów góry i na nich ten las, o którym wspominałem”.
Kolejny raz informował ją, iż dom „jest duży, suchy i dobrze umeblowany, a pokoi licząc jakiś mały, o którym nie było wzmianki, jest jakoby dziewięć. O zapasy nie trudno. Woda na miejscu. W domku stróża duża pralnia, praczka mieszka w Rudawie.[...] Oto pomimo, że dom stoi na wzgórzu i jakoby bardzo suchy, miał za czasów swej młodości (stoi 17 lat) podłogi dane z desek, w których był ukryty grzyb. Ów grzyb zjadł je, po czym na miejsce drewnianych dano kamienne. Wprawdzie mieszkanie jest na lato, wprawdzie wszędzie są dywany, które Babunia widziała – i na koniec pod dywany dałbym jeszcze takie wielkie i grube arkusze bibuły wyrabianej w Zakopanem, którymi tam obijają i ściany[...]”.
Pisarz cieszył się z bliskości Krakowa, martwił tylko brakiem słonych kąpieli, które mu zalecano. Konno zwiedzał Rudawę, Pisary, Dubie. Towarzyszył mu woźnica i właściciel zwierząt Wojciech Tarkowski z pięcioletnim synem Stasiem. Sienkiewicz polubił małego wielbiciela koni, który często przynosił mu świeże, zalecane przez lekarzy, mleko. Podczas jednej z rozmów obiecał chłopcu, że uczyni go sławnym. Staś stał się pierwowzorem bohatera W pustyni i w puszczy, chłopca dzielnego, wytrwałego i honorowego. Na cmentarzu parafialnym znajduje się grób Stanisława, podpisany „Bohater powieści W pustyni i w puszczy Henryka Sienkiewicza”.
Nie wiadomo jak długo noblista przebywał w Rudawie, pozostała jednak pamiątka jego obecności – wpis do księgi parafialnej i przekazywane z ust do ust opowieści.
W pustyni i w puszczy to powieść dla młodzieży opowiadająca historię 14-letniego Polaka Stasia Tarkowskiego i 8-letniej Angielki Nel Rawlison, porwanych w Afryce pod koniec XIX w. Dzieci, samotnie wychowywane przez ojców, biorących udział w budowie Kanału Sueskiego, miały zostać wymienione za zakładników politycznych – Fatmę z dziećmi. Fabuła toczy się wokół podróży przez pustynię, bohaterów dotyka m.in. niezaspokojone pragnienie i głód, choroba Nel, zagrożenie ze strony zwierząt, przyrody i przede wszystkim ludzi. Książka opowiada o ciężkiej walce o przetrwanie, o trudnej afrykańskiej rzeczywistości i realiach pustynnego życia. Ale jest także powieścią o przyjaźni, dorastaniu oraz o dzielnym chłopcu, który uratował powierzoną mu pod opiekę dziewczynkę. Powieść była wydawana w odcinkach w latach 1910–1911 w „Kurierze Warszawskim”, „Dzienniku Poznańskim”, „Słowie Polskim” i „Dzienniku Chicagowskim” w USA. Książkę wydano w 1911 r. w Warszawie.
Henryk Sienkiewicz to jeden z najwybitniejszych pisarzy polskich. Urodził się 5 maja 1846 r. w zubożałej rodzinie szlacheckiej w Woli Okrzeskiej. Dzieciństwo spędził na wsi, obserwując lud, który potem tak wiernie przedstawił w swych dziełach. Wykształcenie odebrał w Warszawie. Szybko rozpoczął działalność literacką, gdy miał 21 lat pisał już pierwsze felietony, krytyki i nowele, które przyniosły mu rozgłos. Po powrocie z podróży po Ameryce osiągnął pełnię talentu. W latach 1883–1888 wydana została Trylogia obejmująca Ogniem i mieczem, Potop i Pana Wołodyjowskiego. Dzieła, pisane „ku pokrzepieniu serc”, odbiły się szerokim echem w społeczeństwie i weszły do kanonu literatury polskiej. Choć przedstawiały odlegle czasy, stały się metaforą walki z zaborcami, niosły nadzieję, podtrzymywały wolę ocalenia narodu.
Kolejne wielkie powieści historyczne, które przyniosły Sienkiewiczowi międzynarodową sławę, to Quo vadis z 1896 r. i Krzyżacy, wydani w 1900 r. 11 lat później powstała powieść dla młodzieży W pustyni i w puszczy. Henryk Sienkiewicz jest laureatem literackiej nagrody Nobla, którą otrzymał w 1905 r. za dzieło Quo vadis. Naród polski także uhonorował pisarza, przyznając mu w 1900 r., majątek Oblęgorek, w którym dziś mieści się Muzeum Sienkiewiczowskie. Ostatnie lata życia pisarz spędził w Szwajcarii, organizując pomoc dla ofiar I wojny światowej. Zmarł 15 listopada 1916 r., jego zwłoki spoczywają w podziemiach Katedry Warszawskiej.
